شاخص گلیسمی (GI) نشان می دهد یک خوراکی دارای کربوهیدرات چگونه و با چه سرعتی می تواند قند خون را پس از مصرف بالا ببرد. این عدد به تنهایی کیفیت کلی غذا را مشخص نمی کند؛ مقدار مصرف، ترکیب وعده و وضعیت سلامت فرد نیز اهمیت دارند.
شاخص گلیسمی چگونه تفسیر می شود
در مقیاس رایج، شاخص گلیسمی ۵۵ یا کمتر پایین، ۵۶ تا ۶۹ متوسط و ۷۰ یا بیشتر بالا در نظر گرفته می شود. این دسته بندی راهنماست و نتیجه واقعی هر وعده می تواند با روش پخت، میزان رسیدگی و ترکیب غذا تغییر کند.
چه عواملی پاسخ قند خون را تغییر می دهند
- نوع و مقدار کربوهیدرات در هر وعده
- وجود فیبر، پروتئین و چربی در کنار کربوهیدرات
- روش پخت و میزان فرآوری غذا
- اندازه سهم مصرفی و تفاوت های فردی
شاخص گلیسمی با بار گلیسمی یکسان نیست. بار گلیسمی مقدار کربوهیدرات یک سهم واقعی را هم لحاظ می کند. بنابراین صرفا برچسب کم GI دلیل کافی برای مصرف نامحدود یک خوراکی نیست.
تخم مرغ و شاخص گلیسمی
تخم مرغ کربوهیدرات بسیار کمی دارد و معمولا GI معناداری برای آن گزارش نمی شود. این موضوع به تنهایی یک وعده را مناسب همه افراد یا درمان دیابت نمی کند. برای تنظیم وعده، مقدار نان، غلات یا سایر منابع کربوهیدرات و برنامه درمانی اهمیت بیشتری دارند. در صورت ابتلا به دیابت، برنامه شخصی را با پزشک یا کارشناس تغذیه تنظیم کنید.
چطور یک وعده متعادل بسازیم
یک وعده متعادل می تواند شامل سبزیجات، منبع پروتئین و سهم متناسبی از غلات یا نان باشد. برای ایده های غذایی، راهنمای مصرف تخم مرغ در برنامه کاهش وزن را هم ببینید. برای اصول کلی تنوع و تعادل در وعده ها، مقاله نحوه صحیح غذا خوردن برای سبک زندگی سالم را بخوانید.
برای انتخاب تخم مرغ و محصولات مرتبط، مشخصات محصولات تلاونگ را ببینید.
سوالات متداول درباره شاخص گلیسمی
شاخص گلیسمی پایین یعنی غذا سالم است
نه لزوما. شاخص گلیسمی فقط پاسخ قند خون به کربوهیدرات را می سنجد و همه ارزش های تغذیه ای غذا را نشان نمی دهد.
آیا تخم مرغ قند خون را بالا می برد
تخم مرغ کربوهیدرات بسیار کمی دارد، اما اثر وعده به ترکیب و اندازه کل آن بستگی دارد.
برای دیابت فقط باید غذاهای کم GI خورد
خیر. مقدار کربوهیدرات، الگوی غذایی، دارو و توصیه تیم درمان باید با هم در نظر گرفته شوند.
برای اطلاعات بیشتر درباره مفهوم GI و پاسخ بدن به غذا، راهنمای Diabetes UK درباره شاخص گلیسمی را بخوانید.